Granada Üniversitesi'nden bir ekip, Riotinto'daki (Huelva) antik Urium maden sahasında esparto otundan yapılmış sekiz adet sandalet tabanı ortaya çıkardı. 2.000 ila 2.400 yıl öncesine ait olan parçalar, gömüldükleri metalurji fırınlarından çıkan küller sayesinde olağanüstü bir şekilde korunmuş halde bulundu. Pyrenae dergisinde yayınlanan çalışma, bu tür ayakkabıların Demir Çağı'ndan Roma dönemine kadar sürekli olarak kullanıldığını ve güneybatı İspanya'daki madencilik faaliyetlerinde yüzyıllarca süren bir zanaat geleneğini belgelediğini gösteriyor .
Macarena Bustamante-Álvarez liderliğindeki araştırmacılar, taramalı elektron mikroskobu ve X-ışını mikrotomografisi gibi invaziv olmayan teknikler kullanarak tabanları analiz ettiler. Sonuçlar, bölgede bol miktarda bulunan bir lif olan esparto otunun ( Stipa tenacissima ) kullanımını doğrulamakla kalmıyor, aynı zamanda üretiminde yüksek düzeyde teknik uzmanlığı da ortaya koyuyor . En kalın ipler en fazla gerilmeye maruz kalan bölgelere yerleştirilirken, daha ince ipler bağlama için ayrılmış olup, son derece uzmanlaşmış bir el sanatları üretim sürecini göstermektedir.
Koruma çalışmaları sayesinde olağanüstü bir keşif.
Sandaletler, antik Urium maden kompleksinin Nuevo Filón Norte 1 sektöründe, metalurji fırınlarının temizliğinden kalan büyük kül yığınlarının altında gömülü olarak bulundu. Bu koşullar, bitki liflerini iki bin yıldan fazla bir süre korudu ; bu, arkeolojide son derece nadir görülen bir durumdur, çünkü esparto otu gibi malzemeler genellikle zamanla çürür. Sandaletlerle birlikte, yine bitki liflerinden yapılmış ipler ve sepetler de bulundu; bu da Roma madenlerinde günlük yaşamın bir parçası olan nesnelerin daha ayrıntılı bir şekilde yeniden yapılandırılmasına olanak sağladı.
Atalaya Riotinto şirketi tarafından yürütülen kazılar, bu tür malzemeler için korunmuş sınırlı arkeolojik kayıtları önemli ölçüde genişleten bir koleksiyon ortaya çıkardı . Araştırmacılara göre, bu bulgular antik Hispania'nın maden bölgelerindeki günlük yaşam ve orada çalışanların maddi koşulları hakkında yeni bilgiler sağlıyor.
Yüzyıllar öncesine dayanan bir geleneği ortaya koyan tarihler
Çalışmanın en önemli bulgularından biri, üç parçanın karbon-14 tarihlemesiyle elde edilen sonuçlardır. Analizler, sandaletlerin farklı tarihi dönemlere ait olduğunu göstermektedir : biri MS 1. yüzyıla, diğeri MÖ 2. ve 1. yüzyıllar arasına, en eskisi ise MÖ 4. ve 2. yüzyıllar arasına tarihlenmektedir. Bu sıralama, bu ayakkabı tarzının Demir Çağı'ndan Roma dönemine kadar birkaç yüzyıl boyunca neredeyse hiç değişmeden kaldığını ve madencilik işinin ihtiyaçlarına uyarlanmış bir zanaat geleneğinin sürekliliğini doğrulamaktadır.
Araştırmacılar bu ayakkabı türünü , Latin kaynaklarında anlatılan ve Riotinto madenleri gibi zorlu bir ortamda koruma ve tutunma sağlayan sandaletler olan solea spartae ile ilişkilendiriyor . Yüzyıllarca varlıklarını sürdürmeleri, Roma dünyasının en önemli madencilik merkezlerinden birinde nesiller boyu işçiler için vazgeçilmez bir araç olduklarını doğruluyor.
Zorlu koşullara dayanacak şekilde tasarlanmış bir ürün.
Çalışma, araştırmacıların üretim sürecini yeniden oluşturmalarına ve sandaletlerin dikkatlice planlanmış bir tasarıma göre tasarlandığını doğrulamalarına olanak sağlamıştır. Daha fazla gerilime maruz kalan bölgelerde daha kalın ipler kullanılırken, bağlama ve birleştirme için daha ince lifler kullanılmıştır. Araştırmacılara göre, bu dağılım, esparto otunun özelliklerine dair derin bir anlayışı ve son derece uzmanlaşmış el işçiliği üretimini göstermektedir. Ayrıca, ön ayak ve topukta önemli aşınma gözlemlenmiş ve sandaletlerin çoğunun ayağa sabitleyen ipleri kopmuş, bu da sandaletlerin ancak kullanım ömrünün sonuna ulaştıklarında atıldığını göstermektedir.
Bu araştırma, İspanya Devlet Araştırma Ajansı ve Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu (ERDF) tarafından finanse edilen ve Roma Lusitania'sındaki tekstil el sanatları ekonomisini inceleyen TEXLUS projesinin bir parçasıdır. Bu sandalet koleksiyonu, halatlar ve sepetlerle birlikte, Riotinto madenlerindeki işçilerin günlük yaşamlarına eşsiz bir bakış sunarak, yüzyıllardır süregelen bir zanaat geleneğinin kalıcı doğasını doğrulamaktadır.